Brazylia na mundialach: 10 ważnych momentów

Brazylii wystarczał remis z Urugwajem na Maracanie, aby zostać mistrzem świata. Friaca dał gospodarzom prowadzenie, lecz Juan Alberto Schiaffino wyrównał, a Alcides Ghiggia strzelił zwycięskiego gola dla Urugwaju. Mecz skończył się wynikiem 2-1. Warto zachować jeden szczegół: było to decydujące spotkanie czterozespołowej grupy finałowej, a nie zwykły finał fazy pucharowej. To jeszcze mocniej pokazuje sytuację Brazylii. Nie musiała wygrać, a straciła zarówno prowadzenie, jak i tytuł. Porażkę nazwano Maracanazo. Ta nazwa przetrwała znacznie dłużej niż same liczby na tablicy wyników tamtego lipcowego meczu.

Pelé miał siedemnaście lat, gdy Brazylia zagrała w finale ze Szwecją, gospodarzem turnieju. Szwedzi strzelili pierwsi, ale Brazylia odpowiedziała i wygrała 5-2. Pelé i Vavá zdobyli po dwie bramki, a Zagallo dołożył jedną. Pierwszy tytuł należał do całej drużyny, choć nastolatek zostawił obraz, który obiegł świat: młody napastnik wykonywał trudne zagrania z pozorną łatwością. Osiem lat po porażce na Maracanie Brazylia wreszcie doprowadziła sprawę do końca. Ostatni gwizdek oznaczał tym razem mistrzostwo, a nie kolejne długie czekanie na szansę w następnym turnieju.

Kontuzja Pelégo podczas turnieju mogła zatrzymać obronę tytułu. Ciężar gry w ataku wzięli jednak na siebie inni. Garrincha miał ogromny udział w drodze do finału, a miejsce Pelégo zajął Amarildo. W decydującym meczu Czechosłowacja objęła prowadzenie po golu Josefa Masopusta. Amarildo wyrównał, a Zito i Vavá dopełnili zwycięstwa Brazylii 3-1. Nazwiska strzelców są tu ważne. Tego mistrzostwa nie da się sprowadzić do jednej sławnej gwiazdy. Wokół kontuzjowanego napastnika było dość talentu, aby odrobić stratę i wygrać drugi mundial z rzędu mimo tak poważnego osłabienia.

Akcja kończy się wolnym miejscem po prawej stronie. Pelé podaje, Carlos Alberto nadbiega i mocnym strzałem zdobywa czwartą bramkę przeciw Włochom. Finałowe zwycięstwo 4-1 daje Brazylii trzeci tytuł mistrza świata. Wcześniej trafili Pelé, Gérson i Jairzinho, lecz to gol kapitana zostawia wyraźny końcowy obraz. Warto obejrzeć go ponownie: śledź zawodników przed strzałem, nie tylko piłkę wpadającą do siatki. Przestrzeń, w którą wbiega Carlos Alberto, jest częścią tego gola. Dopiero razem z podaniem i uderzeniem tworzy akcję, którą tak łatwo potem sobie przypomnieć.

Brazylia dwukrotnie wyrównywała w meczu z Włochami w Barcelonie. Sócrates odpowiedział na pierwszą bramkę Paola Rossiego, a Falcão później doprowadził do 2-2. Remis dawał Brazylii awans, lecz Rossi strzelił ponownie, skompletował hat-trick i zapewnił Włochom wygraną 3-2. Była to druga faza grupowa, nie ćwierćfinał. Drużyna Telê Santany, z Zico wśród swoich świetnych twórców gry, odpadła. Wynik wyjaśnia koniec turnieju, ale nie zamyka wszystkich sporów o ten zespół. Można podziwiać jego piłkę i jednocześnie widzieć, w jaki sposób przegrał najważniejszy mecz swojej kampanii.

Bruno Bellone trafił w słupek, lecz piłka nie wyszła poza bramkę. Uderzyła w tył głowy brazylijskiego bramkarza Carlosa i wpadła do siatki. Stało się to podczas serii rzutów karnych w ćwierćfinale z Francją w Guadalajarze. Wcześniej Careca i Michel Platini strzelili gole na 1-1, a Joël Bats obronił karnego Zico w trakcie meczu. Dogrywka nie przyniosła rozstrzygnięcia. Francja wygrała serię karnych 4-3, a ostatni strzał wykorzystał Luis Fernandez. Francuska federacja piłkarska opisuje to spotkanie jako przedwczesny finał i jeden z najpiękniejszych meczów w historii mistrzostw świata.

Bebeto po golu przeciw Holandii kołysał ramionami, świętując narodziny syna. Romário i Mazinho dołączyli do niego. Ta ciepła scena wydarzyła się w znacznie mniej spokojnym ćwierćfinale. Brazylia prowadziła 2-0, ale Dennis Bergkamp i Aron Winter doprowadzili do remisu. W końcu Branco trafił z rzutu wolnego na 3-2 i dał Brazylii awans. Samą cieszynkę łatwo zapamiętać bez reszty meczu. Kiedy wstawisz ją z powrotem do spotkania, pojawia się kolejny szczegół: po radosnym obrazku Brazylijczycy wciąż mieli do wykonania trudną pracę, żeby utrzymać się w turnieju.

Finał z Włochami nie przyniósł gola ani przez dziewięćdziesiąt minut, ani w dogrywce. Pierwszy raz mistrza świata mężczyzn trzeba było wyłonić w serii rzutów karnych. Brazylia wygrała ją 3-2. Ostatni strzał Roberta Baggia poleciał nad poprzeczką, a Brazylijczycy zdobyli czwarty tytuł, dwadzieścia cztery lata po 1970 roku. Był to zupełnie inny finał niż płynna akcja Carlosa Alberta. Decydującym obrazem stała się piłka mijająca bramkę, a po niej brazylijska ulga. To mistrzostwo miało jednak taką samą wartość jak wcześniejszy tytuł zdobyty z wieloma golami.

Brazylia wróciła do finału jako obrońca tytułu, ale Francja przejęła kontrolę prostą drogą. Zinedine Zidane dwukrotnie trafił głową po rzutach rożnych przed przerwą. Emmanuel Petit dołożył późnego trzeciego gola i gospodarze wygrali 3-0. Łatwo pamiętać ten finał jedynie przez pytania dotyczące Ronaldo przed pierwszym gwizdkiem. Bramki dają pewniejszy punkt wyjścia. Francja wygrała dwa ważne pojedynki w powietrzu, zbudowała przewagę i dokończyła pracę. Brazylia dotarła do kolejnego finału, ale sam awans nie chronił mistrzów przed wyraźną porażką z dobrze przygotowanym zespołem gospodarzy turnieju.

W Jokohamie Ronaldo strzelił Niemcom dwa gole i dał Brazylii finałowe zwycięstwo 2-0. Pierwsza bramka padła, gdy Oliver Kahn nie utrzymał piłki po strzale Rivaldo, a Ronaldo dopadł do odbicia. Drugie trafienie umocniło brazylijskie prowadzenie. Napastnik zakończył turniej z ośmioma golami i Złotym Butem, a Brazylia zdobyła piąty tytuł. Cztery lata po porażce we Francji ten sam zawodnik strzelał teraz zwycięskie bramki. Nie trzeba dopisywać mu idealnej kariery, żeby taki finał miał znaczenie. Wystarczy porównać zakończenia tych dwóch turniejów i jego miejsce w każdym z nich.